Ποια λάθη, παραλείψεις και υπεκφυγές οδήγησαν τον ΟΗΕ να αποβάλει την Ελλάδα από τους μηχανισμούς του ΠρωτοκόλλουΤου Γιωργου Λιαλιου

Η λιτή, μόλις δύο σελίδων, απόφαση του ΟΗΕ για την Ελλάδα ήταν αρκετή για να προκαλέσει πανικό στις Βρυξέλλες και την Αθήνα. Τα Ηνωμένα Εθνη έκριναν ως ανεπαρκείς τις εξηγήσεις που δόθηκαν από το ΥΠΕΧΩΔΕ για την απουσία ενός αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου στη χώρα μας. Και διέταξε την τρίμηνη αποβολή της Ελλάδας από τους μηχανισμούς που προβλέπει το πρωτόκολλο του Κιότο. Μέχρι νεοτέρας.

Η «παγκόσμια πρώτη» της χώρας μας, όσο κι αν φαινόταν από μήνες προδιαγεγραμμένη, προκαλεί τεράστια αναστάτωση στους τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ. Καθώς δεν υπήρχε κανένα προηγούμενο, όλοι προσπαθούν να προσδιορίσουν τις συνέπειες για τη χώρα και την Ε.Ε.: αν το πρόβλημα θα αφορά μόνο τις 152 ελληνικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο σύστημα κατανομής δικαιωμάτων, ή θα προκαλέσει την απόρριψη του συστήματος ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Την Κομισιόν απασχολούν ταυτόχρονα και οι συνέπειες σε διπλωματικό επίπεδο, μιας και ο επίτροπος Περιβάλλοντος, ο οποίος ηγείται της ευρωπαϊκής διπλωματικής προσπάθειας να πείσει τους «μεγάλους» όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ να μειώσουν τις εκπομπών αερίων θερμοκηπίου τυγχάνει να είναι Ελληνας…

Η μια υπεκφυγή έφερε την άλλη και τελικά τον Ιανουάριο του 2008 ο ΟΗΕ έστειλε ένα… πρωτοχρονιάτικο δώρο στο ΥΠΕΧΩΔΕ: την απόφασή του να παραπέμψει την Ελλάδα στην Επιτροπή Συμμόρφωσης για την απουσία αξιόπιστων μηχανισμών παρακολούθησης των αερίων του θερμοκηπίου. Η υπόθεση έγινε γρήγορα γνωστή, καθώς η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα από τις 141 που έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο που κλήθηκε σε απολογία! Ομως το ελληνικό τμήμα της WWF που δημοσιοποίησε την υπόθεση δέχθηκε σκληρή επίθεση από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Ανάλογη ήταν η στάση του υπουργείου απέναντι και στον επίτροπο Περιβάλλοντος κ. Σταύρο Δήμα, όταν ο τελευταίος υπέδειξε το πρόβλημα στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής. Το ΥΠΕΧΩΔΕ μάλιστα δεν δίστασε να εκτοξεύσει βαρείς χαρακτηρισμούς στον επίτροπο, κατηγορώντας τον ότι ενεργεί… προκειμένου να ενισχύσει τη δημόσια εικόνα του. Ανάλογη στάση τήρησε απέναντι στους εκπροσώπους του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, που με τη σειρά τους τοποθετήθηκαν στο ζήτημα.

Συνειδητοποιώντας καθυστερημένα τις ενδεχόμενες συνέπειες, το ΥΠΕΧΩΔΕ υπέγραψε εσπευσμένα τον Φεβρουάριο σύμβαση με το τμήμα Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, ενώ δημιούργησε ξεχωριστή υπηρεσία στους κόλπους του για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου του Κιότο. «Τα κάστανα από τη φωτιά» κλήθηκε -επιεικώς ανεπιτυχώς, όπως αποδείχθηκε- να βγάλει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος κ. Σταύρος Καλογιάννης, απολογούμενος για τις παραλείψεις της Ελλάδας ενώπιον της Επιτροπής Συμμόρφωσης του ΟΗΕ στη Βόννη. Ομως οι εξηγήσεις που έδωσε η Ελλάδα δεν κρίθηκαν επαρκείς και έτσι ένα μήνα αργότερα εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση. Η Ελλάδα χαρακτηρίστηκε «μη συμμορφούμενη» χώρα και απεβλήθη προσωρινά, για διάστημα τριών μηνών, από τη συμμετοχή της στους ευέλικτους μηχανισμούς του πρωτοκόλλου του Κιότο. Το τι ακολούθησε είναι λίγο – πολύ γνωστό.

Ωστόσο, οι «επαρχιωτισμοί» των ανακοινώσεων του ΥΠΕΧΩΔΕ (και εδώ… αιχμή δόρατος ο κ. Καλογιάννης) περί δημιουργίας κλίματος δυσπιστίας στον ΟΗΕ από τον επικεφαλής του προηγούμενου συστήματος (τον τέως πρόεδρο του Αστεροσκοπείου κ. Δημήτρη Λάλα) δεν αφήνουν… ασυγκίνητα τα Ηνωμένα Εθνη. «Η Επιτροπή Συμμόρφωσης περιλαμβάνει επιστήμονες από 5 ηπείρους και 20 χώρες», λέει στην «Κ» ο κ. Hay. «Είναι ένα σώμα απόλυτα ανεξάρτητο, με υψηλού επιπέδου επιστημονική κατάρτιση. Και δεν έχει κανένα ειδικό ενδιαφέρον στο να δυσπιστεί απέναντι σε κάποια κυβέρνηση, όποια κι αν είναι αυτή».